
و. رۆز عەلی
زۆرێک لە منداڵانی ئۆتیزم بەپێی گەورەبوونیان وردە وردە تێبینی هەبوونی کێشە لە قسەکردن و تێگەیشتنیاندا دەکرێت، زۆر منداڵ کە ئۆتیزمیان هەیە لە زۆر ڕوەوە منداڵی بەتوانان، لەگەڵ ئەوەشدا لەگەڵ کارامەیی پەیوەندیکردندا تێدەکۆشن لەوانەیە بەرەنگارییەکانی ئەوان بریتی بێت لە دروستکردنی پەیوەندی چاو و دەربڕینی جیاکەرەوە و زمانی جەستە. هەندێک منداڵی ئۆتیزم بە تۆنێکی تەخت و ڕۆبۆتی قسە دەکەن و لەوانەیە خۆیان لە کارلێککردنی کۆمەڵایەتی بەدوور بگرن . چارەسەری ئاخاوتن هەموو شتێک دەربارەی ووشەکان نیە دەتوانێت یارمەتی منداڵانی ئۆتیزم بدات کە چۆن پەیوەندی بکەن.
دەتوانێت یارمەتی منداڵانی ئۆتیزم بدات کە چۆن وشەکان بە نیشانەی ترەوە گرێ بدەن لە ڕێگەی گفتوگۆکردن بە شێوازێکی بەردەوام لەگەڵیدا. ئەو نیشانانەی کە نیشانی دەدات منداڵە ئۆتیزمەکە کێشەی هەیە لە تێگەیشتن و ئاخاوتندا بریتین لە:
۱.قسە نەکردن
۲.دووبارەکردنەوەی تەنها ئەو وشانەی دەیبیستن
۳. دروستکردنی مەودایەک لە دەنگ بۆ پەیوەندی بەبێ بەکارهێنانی وشەی ڕاستەقینە: وەک بۆڵە، دەنگی نامۆ .
ئەو دایک و باوکانەی منداڵەکەیان هەندێک یان هەموو ئەو ڕەفتارانەی سەرەوە پیشان دەدەن، لەوانەیە بڕیار بدەن کاتی ئەوە بێت کە چارەسەری قسەکردنی ئۆتیزم لەبەرچاو بگرن، چونکە دەستێوەردانی پێشوەختە دەتوانێت سوودیان لێ وەربگرێت قسەی پسپۆڕ دەتوانێت یارمەتیان بدات بۆ فێربوونی پەیوەندی کردن بە شێوەیەکی کاریگەرتر بۆ باشتر بوونی کوالیتی ژیان .
دەرەنجامی هەر منداڵێکی ئۆتیزم تاکێکی ناوازەیە و توانا و کارامەیی بێ هاوتای هەیە. وەک هەر منداڵێک دەتوانرێت پشتگیری لە هێزیان بکرێت کاتێک یارمەتییان دەست کەوێ لە بەشەکانی ژیاندا کە ڕەنگە بە ئاسانی نەیەنە دی ئامۆژگارییە کە دایک و باوکەکان قسە لەگەڵ دکتۆرە باوەڕپێکراوەکەیان یان چارەسەرکەر بکەن سەبارەت بە ئەوەی کە چ چارەسەرییەکی ئاخاوتن دەتوانێت ئەنجامی بدات بۆ یارمەتیدانی منداڵەکەیان .
