
و. سەعد مەهدی
کاتێک کە دکتۆری زمانی کوڕە دو ساڵ و نیوەکەمان پێشنیاری ئەوەی کرد کەوا تێستی ئۆتیزمی بۆ بکەین ، ئێمە توشی سەرسوڕمان بووین بە تێپەڕبوونی کات پاشان چارەسەری هەڵسەنگاندی ئۆتیزممان بۆی وەرگرت، خوێندنەوەی زۆرمان کرد ،ڕاپرسیمان کرد لەسەر ڕەفتارەکانی ،وەهەروەها لەگەڵ کەسانی نزیک قسەمان کرد. پاشان دەستمان کرد بە ژیان کردن لەگەڵی پێش ئەوەی ببێتە شتێکی فەرمی ، هێشتا بۆ ئێمە زەحمەتبوو کە قبووڵی بکەین، هەتا وەکو بەهاوڕێکان و خێزانەکانیشمان نەوت تا وەکو بە شێوازێکی ڕەسمی دەستنیشانکرا، بۆیە ئامادە نەبوین مامەڵە لەگەڵ باروودۆخەکە بکەین.
کەوایە هەندی شت پێشنیاردەکەین بۆ ئەوەی ئەنجامی بدەن تاکو یارمەتی ئەوانیتر بدەین تا لەبارودۆخی تۆ بگەن:
پێش ئەوەی دەستنیشانکردنەکە بڵاو بکەیەوەو هاوبەشی پێ بکەی نیگەرانیەکەت هاوبەش بکە پاشان جۆرێک لە گەشتی کات ئەنجام بدە.کاتێک دەستت بە گەشتەکەت کرد گازی بچوکیان پێ بدا لە پارچەیەکی گەورە کەوایەکسان بێت بە دەستنیشانکردنەکە ، واتە کەمێک کاتین پێ بدە لە نێوان ئەو زانیاریانە کەوا بکات تیایدا نقوم ببێت یاخود بۆ ئەوەی بتوانن بەدواداچوونی بۆ بکەن و وەهەروەها لە مناڵەکەتدا بیبینن لەگەڵ خۆت بیانبە ئەم گەشتە . چونکە تۆ ئێستا دەربارەی گرنگی ئاڵاکان دەزانی دەتوانیت پەستان درووست بکەیت لەسەر نیشانەکان بەبێ ئەوەی ئاماژە بە هاوڕێکانت بکەی بۆ ئەوەی بتوانن فێر بن لەگەڵی بەردەوام بن
لە تۆڕە کۆمەڵایەتیکاندا حاڵەتەکانی تایبەت بە ئۆتیزم لە مناڵەکەت (پێویست ناکات کە وینەکانی مناڵەکەت بڵاوبکەیەوە )وەک پۆستکردنی وینەی مناڵەکەت کە ئاسایی نیشانەکانی دەردەکەوێ ، بەڵکو دەتوانی وێنەی مناڵەکەت پۆست بکەیت لە کاتی نانخواردنی بەیانیان بە شێوەکی ئاسایی بێگومان ئەگەر دەرفەتی نانی بەیانی هەبێت
کاتێک خەڵک ئرسیا دەکەن چۆنی ، وەڵامی ستانداردی خۆتان بدەنەوە وەکو “باشم” یاخود “خراپ نیم” بەڵام تەواوی بکە بە نموونەیەکی کورت کە بە شێوەیەکی نائاسایی بە سەرت دا هاتووە. بۆ نموونە “باشم” تەنها دوو جار
پێویست بوو کە بۆ مناڵە نۆ ساڵانەکەم هەڵسمەوە دوێنێ شەو.
هەبوونی خێزان و هاوڕێ نزیکەکان لە “کاتە ڕەشەکان” ــــــــــــــــــ ئەوکاتانەی کەوا ناتوانی تەلەفونێک بکەی یان sms بنێریت .
هەندێک لە ستراتیژیەکانی خۆت فێری خێزان و هاوڕێکانت بکە بۆ ئەوەی ببینن چۆن گۆڕینی هەڵسوکەوتیان دەتوانێ کاریگەری هەبێت لەسەر ئەو شێوەیەی خۆیان دەیانەوێت هاوڕێیانم دەناسیت کە چۆن ئامرازی “سەرەتا و دواتر ” بەکار دەهێنن لەگەڵ مناڵەکەم و هی خۆشیان .
پەرتووکەکان پێشنیار بکە ئەوانەی کە هۆشداری مناڵ بەرز دەکاتەوە لە ڕیزی شەبەنگی ئۆتیزم ، کەوا یارمەتیت دەدا ئاستی بەرزتری زانیاریت بەدەست بێنیت.
