Photo by Lukas on Pexels.com و. سەعد مەهدی کاتێک کە دکتۆری زمانی کوڕە دو ساڵ و نیوەکەمان پێشنیاری ئەوەی کرد کەوا تێستی ئۆتیزمی بۆ بکەین ، ئێمە توشی سەرسوڕمان بووین بە تێپەڕبوونی کات پاشان چارەسەری هەڵسەنگاندی ئۆتیزممان بۆی وەرگرت، خوێندنەوەی زۆرمان کرد ،ڕاپرسیمان کرد لەسەر ڕەفتارەکانی ،وەهەروەها لەگەڵ کەسانی نزیک قسەمان کرد. پاشان دەستمان کردContinueContinue reading “كەی پێویستە تێستی ئۆتیزم بۆ منداڵەکەت بکەیت؟”
Tag Archives: کۆمەڵگەی ھیوای ئۆتیزم، HAS، ھەرێمی کوردستان، ئۆتیزم، بەریتانیا
سوودەکانی گفتوگۆ لەگەڵ منداڵانی ئۆتیزم
و. رۆز عەلی زۆرێک لە منداڵانی ئۆتیزم بەپێی گەورەبوونیان وردە وردە تێبینی هەبوونی کێشە لە قسەکردن و تێگەیشتنیاندا دەکرێت، زۆر منداڵ کە ئۆتیزمیان هەیە لە زۆر ڕوەوە منداڵی بەتوانان، لەگەڵ ئەوەشدا لەگەڵ کارامەیی پەیوەندیکردندا تێدەکۆشن لەوانەیە بەرەنگارییەکانی ئەوان بریتی بێت لە دروستکردنی پەیوەندی چاو و دەربڕینی جیاکەرەوە و زمانی جەستە. هەندێک منداڵی ئۆتیزم بە تۆنێکیContinueContinue reading “سوودەکانی گفتوگۆ لەگەڵ منداڵانی ئۆتیزم”
ئۆتیزم و تووڕەیی
و. کەژێ کەمال لەدەستدانی کۆنتڕۆڵ لە ئۆتیزم چیە؟ لە دەستدانی کۆنتڕۆڵ پێناسە دەکرێت بە کاردانەوەیەک قوڵ بەرامبەر بە سەرلێشێواوی هەستکردن.کاتێک منداڵێک سەرڵێشاواو دەبێت، هیچ ڕێگەیەکی دیکە نازێنێت بۆ دەڕبڕینی ئەوە بێجگە لە لەدەستدانی کۆنتڕۆڵ. ئەمەش لەوانێیە هەڵچوونی زارەکی لەخۆ بگرێت وەک هاوارکردن، گریان، یاخود کاردانەوەی جەستەیی وەک شەقلێدان، گازگرتن، وپیاکێشان. لەدەستدانی کۆنتڕۆڵ بەرامبەر بیانووگرتن لەوانێیەContinueContinue reading “ئۆتیزم و تووڕەیی”
با ئۆتیزم زیاتر بناسین
ئازاد جهلال* ئۆتیزم شڵهژانێكی دهروونی تونده، له پێش تهمهنی 3 ساڵییهوه له منداڵدا دهردهكهوێ و دهناسرێتهوه، ههندێ سهرچاوه ئاماژه بهوه دهدهن كه له نێوان 15ـ 36 مانگیدا دهردهكهوێ، ئهم شڵهژانه دهروونییه به رێژهی له(75%). زیاتر له كوڕدا دهردهكهوێ وهك له كچ منداڵی ئۆتیزم له سێ بواردا كێشهی ههیه، ئهوانیش له تێكهڵاوی كۆمهڵایهتیو گهشهی زمانهوانیو ههندێContinueContinue reading “با ئۆتیزم زیاتر بناسین”
ئۆتیزم؛ جۆرەکانی، نیشانەکانی و چارەسەری
د.جەعفەر عومەر* لە رابوردوو نەخۆشی ئۆتیزم بۆ چەند شێوەیەک دابەشدەکرا ئەوانیش بە گشتی ٥ جۆر بوون: نەخۆشی ئەسپێرجەر، نەخۆشی رێت، نەخۆشی ئۆتیزم، نەخۆشی جیابونەوەی منداڵی، جۆرەکانی تری جگە لەو چوار جۆرە. بۆ هەر یەکە لەو جۆرانەش چەند نیشانەیەکی دیاریکراو و تایبەت هەیە کە لە زۆربەیاندا هاوبەشن و چەند نیشانەیەکی کەم یان شێوازی دەرکەوتنیان جیاوازە. لەContinueContinue reading “ئۆتیزم؛ جۆرەکانی، نیشانەکانی و چارەسەری”
تێگەشتنێکی جیاوازتر لە تووشبووانی ئۆتیزم
و. رەیان کەریم Photo by Daria Obymaha on Pexels.com ئۆتیزم حاڵەتێکی شەبەنگییە کە بە مانای ئەوە دێت نیشانەکانی لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر جیاوازە و ئەتوانێت کاریگەری هەبێت لەسەر ئەوەی چۆن کەسەکان لێکدانەوە بۆ جیهان دەکەن و تێکەڵ ئەبن لەگەڵ دەورووبەریان. کەسانی توشبووی ئەم شڵەژانە شەبەنگیە ڕووبەڕووی ئاستەنگی ئەبنەوە لەگەڵ پەیوەندییە کۆمەڵاییەتییەکان و کۆمەڵ وContinueContinue reading “تێگەشتنێکی جیاوازتر لە تووشبووانی ئۆتیزم”
ستراتیجی ئۆتیزم لە عێراق و هەرێمی کوردستان
ڕوەیدا مستەفا و. سارا کامەران سەرەتا دەبێ بڵێم، داوا لە کار بەدەستانی عێراق و کوردستان دەکەین کە تیشک بخەنە سەر زیادبوونی پێداویستیەکانی کەسانی تووشبوو بە شڵەژانی شەبەنگی ئۆتیزم (ASD)و بۆ دانانی ستراتیج لەسەر بنەمای زانیاری تا تووشبوانی ئۆتیزم توانا شاراوەکانیان بدۆزنەوە. چونکەبە پێی داتاکان زیاتر لە ٣٠٠٠ کەس تەنھا لە شارو شارۆچکەکانی هەرێمی کوردستان توشبووContinueContinue reading “ستراتیجی ئۆتیزم لە عێراق و هەرێمی کوردستان”
چۆن بزانم منداڵەكەم ئۆتیزمی ھەیە؟
و. سەعد مەھدی پێویستە دوو مانگ چاوەڕێی هەڵسەنگاندن بکەین بۆ دەستنیشانکردنی دۆخی تەندروستی منداڵەکانمان. چۆن خۆمانی بۆ ئامادە بکەین ؟ یەکەم: دەربارەی ئۆتیزم زیاتر بزانە ئەوەیان وادەکات لیستێك لە کۆمەڵە پرسیارێک ئامادەبکەیت بۆ ئەوەی ئامادەبیی بۆ هەنگاونان لەکاتێکدا منداڵەکەت تووشی شڵەژان یاخود ئۆتیزم بووە. دووەم: زانیاری لەسەر منداڵەکەت کۆبکەوە وا باشە کە فۆڵدەرێك ئامادە بکەیتContinueContinue reading “چۆن بزانم منداڵەكەم ئۆتیزمی ھەیە؟”
خەمۆکی و ئۆتیزم: ھۆکار و چارەسەر
و. کەژێ کەمال ئەو کەسانەی کە شڵەژانی شەبەنگی ئۆتیزمیان هەیە، ژیانێکیان هەیە کە ڕێژەی خەمۆکیان نزیکەی چوار هێندەی خەڵکی گشتی زیاترە.خەمۆکی لە شڵەژانی شەبەنگی ئۆتیزم نیشاندەدرێت بۆ کاریگەریی گەورە لەسەر جۆری ژیان. ئەم دوو دەستینشانکردنە بەستراون بە زیادبوونی پێویستی بۆ دەرمان و چاودێریکەر لەگەڵ بەرزبونەوەی مەترسی خۆ ئازاردان و خۆ کوشتن. دیاریکردنی خەمۆکی لەشڵەژانی شەبەنگیContinueContinue reading “خەمۆکی و ئۆتیزم: ھۆکار و چارەسەر”
Hope Autism Society 